‘Het duurt nog wel even voor we eau de riool verkopen’

06 januari 2020 20:18 uur

Het Waterschap Brabantse Delta is een veelzijdig bedrijf. Het is verantwoordelijk voor onder meer de kwaliteit van rivieren en meren in West-Brabant, het grondwaterpeil en de dijken. Een andere belangrijke taak is de zuivering van het rioolwater.

In maar liefst zeventien rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi), verspreid over het hele werkgebied, wordt het afvalwater van bedrijven en huizen aangevoerd. Na een uitgebreide behandeling, waarbij het water tot ongeveer 95 procent wordt schoongemaakt, volgt lozing op het oppervlaktewater.

Persleidingen

Sinds begin jaren zeventig zit aan de Biezenstraat in Breda rwzi Nieuwveer. Hier komt het rioolwater uit onder meer Zundert, Rijsbergen, Prinsenbeek, Terheijden, Wagenberg en Breda samen. Alles uit de directe omgeving van de Nassaustad wordt via persleidingen gestuwd, vanuit Breda loopt het afvalwater in vrij verval van het NAC-stadion naar de Biezenstraat.

,,Daar komt geen pomp aan te pas. Ja, het is hetzelfde principe dat al door de Romeinen werd gebruikt om water te verplaatsen. Door het hoogteverschil stroomt het naar Nieuwveer toe”, zegt teamleider Rini van Haperen van Waterschap Brabantse Delta. Iedere 24 uur verwerkt Nieuwveer tussen de 70 tot 75 miljoen liter rioolwater, waarbij de maximale uurcapaciteit ongeveer 16,75 miljoen liter bedraagt. Zo worden piekmomenten opgevangen.

Aan het begin van het verwerkings- en zuiveringsproces komt het afvalwater binnen via een betonnen buis met een diameter van ongeveer twee meter. Filters met compost en lavastenen onttrekken de stank uit het water, waardoor je op het complex zelf maar een lichte rioolgeur waarneemt. Via vier vijzels (een soort ronddraaiende wokkels) wordt het rioolwater omhooggestuwd en halen harkroosters alles wat groter is dan zes millimeter eruit.

Van Haperen: ,,Zo wordt zand verwijderd. Maar er zit nog veel meer in. Je kunt het zo gek niet verzinnen of je komt het tegen. Takken, condooms, inlegkruisjes, natte doekjes, stoma’s en kunstgebitten. Jaren geleden is hier ooit iemand geweest die zijn kunstgebit was verloren in de wc. Medewerkers zijn gaan kijken en vonden er eentje. Die man pakte hem op, stak hem zo in zijn mond en zei: Ja, dat is hem. Die past!”

Micro-organismen

Na die eerste bewerking gaat het water in een grote bak waar bacteriën en andere micro-organismen de verontreiniging uit het rioolwater als het ware opeten. Ook toegevoegde chemicaliën helpen dit proces.

Alle fosfaten, uit onder meer ontlasting, worden opgenomen in het slib. In grote bezinkbassins, elders op het terrein, wordt dit slib uit het water gehaald. ,,Als we dit zouden lozen op het Hollandsch Diep, dan zouden er veel te veel voedingsstoffen in het water komen. Dat zorgt voor overdadige planten- en algengroei”, weet de teamleider.

Het slib wordt gebruikt voor de biovergistingscentrale op het terrein om er gas mee te produceren. Met dat gas wekt het waterschap elektriciteit op. Een deel van de warmte die daarbij vrijkomt gaat naar de stadsverwarming in de Haagse Beemden en houdt zo 450 huizen warm. ,,Met de opgewekte stroom zijn we voor 65 procent zelfvoorzienend. Binnenkort voeren we de temperatuur waarmee we vergisten op van 35 naar 52 graden. We hopen zo meer gas te produceren en dus meer elektriciteit. Doel is om energieneutraal te worden”, zegt Van Haperen.

Uit het slib wordt overigens binnenkort als experiment ook nog een stof gewonnen, namelijk vivianiet. Dat werd vroeger gebruikt door schilders vanwege de diepblauwe kleur die het heeft. ,,Het wordt nog steeds toegepast in de industrie.”

Als het slib is vergist, ondergaat het nog een behandeling waarbij een flink deel van het aanwezige water eruit wordt gehaald. Dat water gaat weer door een speciale behandelingsbak voordat het wordt geloosd. ,,Het overgebleven slib gaat naar de slibverwerking in Moerdijk.”

Het afvalwater dat naar het Hollandsch Diep wordt afgevoerd is voor pakweg 95 procent gezuiverd. Daarmee is het echter nog lang niet geschikt als drinkwater.

Medicijnresten

Van Haperen: ,,Het bevat bijvoorbeeld nog zware metalen, hormoon- en medicijnresten. De verwachting is dat er voor die laatste groep ook verwijderingsnormen komen. Maar het gaat nog wel even duren voordat het zich loont om het zover te zuiveren dat het drinkbaar is en we eau de riool kunnen verkopen”, lacht Van Haperen.

Niet overal wordt het gezuiverde afvalwater direct geloosd op het oppervlaktewater. In Kaatsheuvel maakt De Efteling er dankbaar gebruik van. ,,Een paar jaar geleden kregen ze meer behoefte aan water voor hun attracties. Water dat ze normaal uit eigen waterputten haalden. Reden dat ze nu ieder uur tot 75.000 liter water van ons gebruiken.” Bron: bndestem.nl 3-1-20